De trein versus de auto

Leestijd: 4 minuten

Als ik van Amsterdam naar Utrecht reis, wat ik bijna iedere dag doe – op en neer, stoot ik blijkbaar (fossiele) CO2 uit. Maar hoeveel eigenlijk en wat is dan de zuinigste methode om te reizen?

Je kan op een aantal manieren van Amsterdam naar Utrecht reizen en fossiele brandstoffen verbranden terwijl je dat doet. Fietsen is hiermee dus geen optie: ondanks dat ik tijdens het ademen CO2 uitstoot, is dit geen fossiele CO2. Fossiele CO2 is een broeikasgas dat ontstaat bij het verbranden van aardgas, benzine, steenkolen, diesel, etc.

De auto

Uiteraard, als je een (lease)auto hebt en je hebt een parkeervergunning in Amsterdam, vind ik het geen verkeerde opmerking als je zegt: “Ik pak de auto.”

Laten we een fictief persoon nemen met een fictief adres in Amsterdam die dagelijks naar een fictief adres in Utrecht moet rijden. Patrick woont op de Rozengracht en werkt op de Vleutenseweg in Utrecht. Met de auto is dit van deur-tot-deur 46,3 kilometer (Google Maps). Patrick heeft een gemiddelde benzine auto.

Audi van Patrick

De Audi A3 1.2 TFSI 105pk Attraction van Patrick (zie hierboven een showmodel) heeft een CO2-uitstoot van 114 gram per kilometer (114 g-co2/km) en dat levert hem een energielabel A op. In de praktijk worden deze verbruiken niet gehaald en daarom zal je in de praktijk iets minder zuinig rijden. Voor betere testresultaten kan je kijken op www.ecotest.eu. Ik kom die van Patrick niet tegen maar wel een andere A3 met dezelfde motor. De testresultaten komen uit op een CO2 uitstoot van 123 gram per kilometer (zoek op Audi A3 1.2 TFSI Ambition S tronic (7-Gang)).

Kort door de bocht: 46,3 km keer 123 gram is 5694,9 gram voor de heenweg en eenzelfde hoeveelheid op de terugweg. 11, 4 kilogram per dag dus. Niet iedereen hanteert dezelfde rijstijl uiteraard. Om heel veel zichzelf serieus nemende bestuurders niet in het harnas te jagen: dit is een kort de bocht berekening, trek het je niet persoonlijk aan, het zal gemiddeld gezien zo iets zijn. Ik reken met de testresultaten en het gaat hier om Patrick. Patrick is een nogal standaard gast. Als Patrick een jaar mag blijven werken op de Vleutenseweg in Utrecht, is een dat per jaar voor woon-werkverkeer (216 werkdagen in 2015 minus zo’n 20 vakantiedagen: 196 dagen) 2.232,40 kilogram CO2 uitstoot. Tweeduizend kilo. Best een hoop want de auto zelf weegt leeg 1125 kilo. Patrick produceert per jaar aan woon-werkverkeer 2 keer het gewicht van z’n auto in CO2.

Trein

Patrick heeft helemaal geen auto, dat dacht ik alleen maar. Hij zegt nu dat hij eigenlijk met de trein reist.

Ok, de trein. Hij reist van Amsterdam centraal naar Utrecht centraal en hij fietst de rest. Zo’n gezonde jongen. De treinreis is volgens de NS reisplanner 39 kilometer van station naar station. Ik weet niet of jullie het weten maar als je reist tussen deze 2 stations heb je in vrijwel alle gevallen te maken met een dubbeldekker van het type VIRM 2-3, gemaakt door het Duitse Bombardier te Aken.

De trein waar Patrick altijd in zit heeft 6 wagons met de volgende zitplaatsen (lees: mogelijkheid om mensen te vervoeren).

  • Eerste klas zitplaatsen: 132.
  • Tweede klas zitplaatsen: 444.
  • Klapstoeltjes: 50.
  • Staanplaatsen (op basis van 4 mensen per vierkante meter) 278.

In het meest arelaxte geval waarin alle plekken bezet zijn, kunnen er 904 mensen in deze trein .

Verder:

Tussen Amsterdam centraal en AmsterdamAmstel zit 6 kilometer spoor. Op Amstel stopt de trein. Tussen AmsterdamAmstel en Utrecht centraal zit 33 kilometer. In totaal dus 39 kilometer.

Tussen Amsterdam centraal en Amsterdam Amstel (6km)…

Het optrekken (3 km):

Voor het optrekken gebruikt de trein 100% van het vermogen met een rendement van 85%. Na 2,4 minuten (dat is 0.04 uur) bereikt de trein zijn maximale snelheid van 140km/h. De trein heeft dan 3 kilometer afgelegd en 54.7 kWh verbruikt (1608 *0.04 * 0.85).

Constante snelheid (1,5 km):

De volgende 1,5 kilometer gebruikt de trein 1/3 van het totaal vermogen van de trein en rijdt daarbij constant 140km/h. Deze 1,5 km legt de trein af in 38 seconde (0.01 uur) af en heeft daarbij 4.6kWh verbruikt (1608/3. ANS*0.01*0.85)

Afremmen (1,5 km):

De trein geeft bij het afremmen energie terug aan de bovenleiding. Er is echter ook verlichting en verwarming of juist verkoeling in de trein dus we verwaarlozen dit voor het gemak.

Tussen Amsterdam Amstel en Utrecht centraal (33 km):

Optrekken is weer zoals hierboven (3 km).

Voor het optrekken gebruikt de trein 100% van het vermogen met een rendement van 85%. Na 2,4 minuten (dat is 0.04 uur) bereikt de trein zijn maximale snelheid van 140km/h. De trein heeft dan 3 kilometer afgelegd en 54.7 kWh verbruikt (1608 *0.04 * 0.85).

Constante snelheid (28.5 km)

Voor 12 minuten (= 0.20 uur) rijdt de trein 140km/h met 33% van z’n vermogen met een rendement van 85%. Dat levert 91 kWh op (1608/3. ANS*0.2*0.85).

Afremmen (1,5 km)….

Alles bij elkaar: De netto verbruikte energie van deze heenreis is dus 54.7 + 4.6 + 54.7 + 91 = 205 kWh voor de heenreis en 410 kWh voor een retourtje.

 

De energie:

Deze energie wordt opgewekt door een elektriciteitscentrale. Het rendement van zo’n centrale is zo’n 40% maar, voordat deze energie bij de trein zelf aankomt, moet het eerst door een hoogspanningsleiding met een rendement van 95%. Daarna moet het door een omzetter van hoogspanning naar laagspanning met een rendement van 95%. Vervolgens wordt het weer getransporteerd naar de bovenleiding van NS met een rendement van 92%. Dit levert een totaal rendement op van 33% (40% * 95% * 95% * 92%).

Het eigenlijke verbruik voor een retourtje is dus 410 /33% = 1242.4 kWh aan energie.

Elektriciteit wordt door aardgas en door steenkool opgewekt. Laten we er voor nu uitgaan dat het met aardgas is opgewekt (aardgas is overigens ‘schoner’ dan steenkool), hoeveel CO2 uitstoot levert dat dan op?

Met 1m3 (1bar 0 graden C) komt 1,8kg CO2 vrij. Voor de energie die moet worden opgewekt om deze trein te laten rijden, is 127.17 m3 aan aardgas nodig.  Er wordt daarmee 228,9 kilo CO2 uitgestoten.

Stel dat de trein gemiddeld voor 75% gevuld zit. Patrick rijdt altijd met de trein op het moment dat het druk is, namelijk de ochtend en avond spits. Er kunnen in de trein van Patrick 904 mensen. Met een geschatte bezetting van 75% is dit 678.

228,9 kilo CO2 verdeelt over deze 678 mensen is 0,34 kilo CO2 per persoon per retourtje A’dam centraal – Utrecht centraal. Per jaar is dat dan 66,6 kilogram CO2 per persoon (op 196 werkdagen).

Ter vergelijking:

De auto die Patrick eerst beweerde te hebben, produceerde op jaarbasis voor woon-werkverkeer 2.232,40 kilogram CO2.

De trein die Patrick eigenlijk neemt, produceert voor zijn individuele vervoer in de spits 66.6 kilogram CO2 per jaar.

De trein is dus 33 keer zuiniger dan de auto van Patrick.

In dal uren is de trein maar voor 28% gevuld. Dan zitten maar 253 mensen in de trein. Op dat moment moeten we de 228,9 kilo CO2 verdelen over 253 mensen. Dat levert 0.9 kilo CO2 per persoon voor een retourtje op. Nog steeds is de trein dan vele malen zuiniger dan de auto.

De NS claimt dat het een deel van de energie gebruikt die met duurzame technieken is opgewekt (groene stroom). Met een klein beetje uitzoeken, kom je erachter dat NS dit kan claimen omdat het groencertificaten koopt. Met andere woorden: er wordt gewoon op fossiele energie gereden maar je kan dit met certificaten afkopen.

De NS heeft, zo valt te lezen in het Jaar Verslag 2014, een contract met Eneco waarbij ze hebben afgesproken dat Eneco in 2020 50% groene stroom levert aan de NS. Eneco zegt dit te gaan doen door het bouwen van windmolenparken.

Kortom:

De trein is tussen Amsterdam en Utrecht voor woon-werkverkeer het zuinigst. Hieronder een leuke infographic die de vergelijking laat zien tussen trein en auto.

treinVSauto

 

Delen:
FacebookTwitterGoogle+Delen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *